Vingerhoeden

Geplaatst op 2 februari 2012 door Gerben

Een vingerhoed. Een algemene vondst die niet vaak al spectaculair wordt beschouwd. Toch zit er ook achter dit voorwerp een rijke geschiedenis. Vingerhoeden zijn al eeuwen in gebruik en aan de hand van de typologie is het een goed instrument voor datering. Dit kan handig zijn voor de datering van de context van de vondst, overige vondsten of de nog te verwachten vondsten. Een reden om dit voorwerp eens in de schijnwerpers te zetten. In dit artikel een kort overzicht van de typologie en datering van metalen vingerhoeden.

Lees verder →

Geplaatst in Algemeen, Late Middeleeuwen, Nieuwe Tijd, Vondsten | Getagged | Laat een reactie achter

Opengewerkte schijffibula (fabeldier)

Geplaatst op 29 januari 2012 door Gerben
Opengewerkte fibula

Fabeldier / Lam Gods

Een zeer recente vondst: een prachtige opengewerkte schijffibula met fabeldiermotief. De diameter is 3,0 cm, het materiaal is een koperlegering. Voorlopige datering is 11de eeuws. De fibula is opgenomen in het overzicht van de schijffibula’s op deze website.

 

Lees verder →

Geplaatst in Karolingisch en Merovingisch, Late Middeleeuwen, Vondsten | Laat een reactie achter

Boekrecensie: The Celts

Geplaatst op 22 januari 2012 door Joop

Voorblad van "The Celts"

The Celts. Druids, Princes, Warriors. The Life Of The Celts During The Iron Age 2500 Years Ago. Auteur: Meinrad Maria Grewenig. Catalogus bij de expositie in het Weltkulturerbe Völklinger Hütte (20 november 2010 tot 21 augustus 2011). Tweetalig, 288 pagina’s.

Lees verder →

Geplaatst in Boekrecensies | Laat een reactie achter

Bekkesnijden als volksspel

Geplaatst op 10 januari 2012 door Joop

Pfennig van het duitse graafschap Schaumburg-Hessen uit 1776

Het is een regelmatig terugkerende detectorvondst: koperen munten uit de 17e tot 19e eeuw met een kartelrand. Deze merkwaardig versierde muntjes vinden hun oorsprong in een spel wat op kermissen, bruiloften en in de kroeg werd gespeeld. Het heette ‘bekkesnijden’.

Het doel was om de tegenstander een snee in de wang aan te brengen met de punt van een mes of met een scherp muntje. Men kon zich daarbij verdedigen met een door kleding omwikkelde hand.

Lees verder →

Geplaatst in Algemeen | Laat een reactie achter

Het Valkhof museum in Nijmegen

Geplaatst op 26 december 2011 door Joop

Nijmegen is aan het begin van de jaartelling een belangrijke romeinse legerplaats geweest. Het valkhof museum bevat daarom een grote collectie romeinse bodemvondsten uit de stad, aangevuld met belangrijke vondsten uit de omgeving. Het topstuk van de collectie is wel de kantharos van Stevensweert. In 2009 bezocht ik dit museum samen met Gerben. Hieronder een aantal foto’s die ik destijds heb genomen.

Geplaatst in Musea | Laat een reactie achter

De werking van de puls-inductie metaaldetector

Geplaatst op 13 december 2011 door Joop

In tegenstelling tot de meeste andere detectoren gebruikt de puls-inductie detector één enkele spoel. Bij deze technologie worden er korte, sterke stromen (pulsen) door een spoel gestuurd. Bij elke puls ontstaat een magnetisch veld dat in de bodem kan doordringen. Wanneer de stroom door de spoel wordt afgeschakeld zal het aanwezige magnetische veld niet gelijk wegvallen. Dit aanwezige veld wordt door de spoel opgevangen en de sterkte hiervan wordt gemeten. Hierna wordt een nieuwe puls uitgezonden en het proces herhaalt zich. Bij de meeste puls-inductie detectoren gebeurt dit zo’n 100 keer per seconde. Zie figuur 1.

Lees verder →

Geplaatst in Metaaldetectors | Laat een reactie achter

Onderdelen van een musket

Geplaatst op 14 november 2011 door Gerben

Complete vuurketsen

De vuurkets bestaat uit een loden ‘houder’ en een ingesloten vuursteen. De vuursteen wordt niet zelden als oogvondst gedaan. De houder (al dan niet met vuursteen) is een algemene metaaldetector vondst. De houder is bijna altijd van lood. Het voordeel van lood is de gemakkelijke bewerking en het daardoor stevig inklemmen van de vuursteen.

Lees verder →

Geplaatst in Nieuwe Tijd, Vondsten | Laat een reactie achter

Overzicht kopergeld, stad Utrecht, vanaf 1500

Geplaatst op 1 november 2011 door Gerben

Stadswapen Utrecht

Utrecht kent een rijke geschiedenis wat betreft het slaan van munten. De eerste koperen duiten worden geslagen rond circa 1500. In dit artikel is een fotoreportage van de koperen munten uit Utrecht vanaf het begin van de 16de eeuw opgenomen. Lees verder →

Geplaatst in Nieuwe Tijd | Getagged | Laat een reactie achter

Kwart groot, hertogdom Brabant, 1507-1520

Geplaatst op 30 oktober 2011 door Gerben

Voorzijde

Opnieuw een recente muntvondst. Het betreft een kwart groot uit het hertogdom Brabant uit de vroege 16de eeuw.

Materiaal: zilver met hoog kopergehalte, diameter: 18mm, gewicht: 0,85 gram.

Lees verder →

Geplaatst in Nieuwe Tijd | 1 Reactie

Oord, graafschap Gronsveld, circa 1644

Geplaatst op 30 oktober 2011 door Gerben

Voorzijde - met resten verzilvering

Een recente muntvondst. Het betreft een oord ofwel liard uit het graafschap Gronsveld. Gronsveld ligt enkele kilometers boven Maastricht en ter plaatse is tot in de 18de eeuw sprake geweest van een muntslag. Op de munt is geen jaartal (zj) zichtbaar maar zal geslagen zijn rond 1644.

Lees verder →

Geplaatst in Nieuwe Tijd | Laat een reactie achter

Stillevens van Marjolein van den Berg

Geplaatst op 25 oktober 2011 door Joop

Westerwald kan

Van 3 t/m 10 december 2011 wordt de collectie “Oud Tin” tentoongesteld op de najaarsexpositie van Jan Beekhuizen in Amsterdam. De collectie zal worden vergezeld door schilderijen van Marjolein van den Berg.

Marjolein zoekt al jaren met de metaaldetector. De passie voor het zoeken heeft haar geïnspireerd tot het schilderen van een serie stillevens met als onderwerp bodemvondsten. Op haar website schilderkunsten.nl is vooral werk te zien met als onderwerp glas- en aardewerk. Aansluitend is zij begonnen met het schilderen van bijzondere tinnen voorwerpen.

Lees verder →

Geplaatst in Algemeen | Laat een reactie achter

Goud!

Geplaatst op 23 oktober 2011 door Gerben

Achterkant

Tja, vind je voor de tweede keer goud. In gedachten zat ik al vaker met een gouden munt of ja misschien een gouden sieraad in de hand. Het eerste gevonden goud was een trouwring die na een zoektocht door het dorp na 50 jaar weer om de vinger van de bruidegom zit. Prachtig verhaal natuurlijk maar daar gaat het nu niet om. Nee, deze keer een zeer aparte gouden vondst: een plaatje van goud zonder enige vorm waaruit je de functie kan afleiden.

Lees verder →

Geplaatst in Nieuwe Tijd | Laat een reactie achter

Vlieger, stad Groningen, 1499

Geplaatst op 23 oktober 2011 door Gerben

In het veld

Een zeer recente bodemvondst. Werkelijk een pracht van een middeleeuwse munt. Het betreft een Vlieger uit de stad Groningen.

Lees verder →

Geplaatst in Late Middeleeuwen | Laat een reactie achter

Boekrecensie: Opgravingen in Amsterdam

Geplaatst op 31 augustus 2011 door Gerben

Opgravingen in Amsterdam, 1977

Opgravingen in Amsterdam, 20 jaar stadskernonderzoek, o.a. A. Baart en W. Krook, Uitgeverij Fibula-van Dishoeck, Amsterdam 1977, 524 pagina’s, ISBN 90 228 3996 6

Deze keer een echte klassieker. Ook al is dit boek inmiddels zo’n 25 jaar geleden uitgegeven het blijft 1 van de meest complete naslagwerken voor bodemvondsten. Het boek staat vol met afbeeldingen, omschrijvingen en dateringen van vondsten uit de binnenstad van Amsterdam. Het gaat met name om vondsten tussen de 14de eeuw en 19de eeuw.

Lees verder →

Geplaatst in Boekrecensies | Laat een reactie achter

Pareerstang zwaard

Geplaatst op 29 augustus 2011 door Gerben

Pareerstang

Hierbij een prachtig voorbeeld van een pareerstang. Dit is het deel van zwaard direct boven het gevest (handgreep) en dient ter bescherming van de hand. Waarschijnlijk is hier sprake van een onderdeel van een scherm- of sierzwaard.

Lees verder →

Geplaatst in Nieuwe Tijd | Laat een reactie achter

Follis van Constantius II

Geplaatst op 16 maart 2011 door Gerben

Voorzijde

Prachtige bronzen laat romeinse munt. Enige tijd geleden gevonden, en dankzij Coinhunter Chris van het forum bodemvondstenwereld gedetermineerd als:

Lees verder →

Geplaatst in IJzertijd en Romeinse tijd | 1 Reactie

Boekrecensie: Archeologie en beekdalen

Geplaatst op 15 maart 2011 door Joop

Voorblad

Boek: Archeologie en beekdalen, Schatkamers van het verleden. Diverse auteurs, uitgeverij Matrijs, 2008, 176 pagina’s. In dit boek worden archeologische ontdekkingen in en langs beekdalen in Nederland gepresenteerd.

Lees verder →

Geplaatst in Boekrecensies | Laat een reactie achter

Penning Boudewijn II

Geplaatst op 15 februari 2011 door Gerben

Voorzijde

Vandaag een kort artikel over een prachtige vondst van enige tijd geleden. Het betreft een zilveren penning uit het bisdom Utrecht, geslagen onder Boudewijn II. Boudewijn II was bisschop van Utrecht in de periode 1178 tot 1196. 1196 was tevens zijn sterftejaar. Zijn lichaam is begraven in de Dom van Utrecht.

Lees verder →

Geplaatst in Late Middeleeuwen | Laat een reactie achter

Quattrino, Ferrara, 1613

Geplaatst op 13 februari 2011 door Gerben

Paul V

Een vondst van vorig jaar en omdat ik werkelijk geen idee van de herkomst van de munt had, heb ik de hulp van Arie van Herwijnen ingeschakeld. Arie van Herwijnen beheert de website www.bonatiele.nl en heeft veel kennis van munten en muntgewichten. Hij helpt graag bij een determinatie en zal na toestemming de munt, inclusief determinatie, plaatsen op zijn website. Een aanrader voor iedereen.

Lees verder →

Geplaatst in Nieuwe Tijd | Laat een reactie achter

Boekrecensie: Afgedamd en afgedankt

Geplaatst op 12 februari 2011 door Gerben

Afgedamd en afgedankt

Boek: Afgedamd en afgedankt, metaalvondsten uit twee middeleeuwse nederzettingen in Leidsche Rijn, Michel Hendriksen, Gemeente Utrecht, uitgeverij Matrijs, 128 pagina’s, 2004.

Lees verder →

Geplaatst in Boekrecensies | 1 Reactie

Rijderschellingen

Geplaatst op 10 februari 2011 door Gerben

Rijderschellingen - wapenzijde

De rijderschelling is een algemene muntsoort uit de laat 17de eeuw. De naam rijderschelling is afkomstig van de afbeelding van een ruiter te paard op de keerzijde van de munt. Op de muntzijde staat centraal het gekroonde provincie- of stadswapen. De waarde van de munt betrof 6 stuivers. De munt wordt daarom ook 6-stuiver genoemd.

Lees verder →

Geplaatst in Nieuwe Tijd | Getagged | Laat een reactie achter

Boekrecensie: Goud in Schijndel

Geplaatst op 6 februari 2011 door Gerben

Voorplat

Boek: Goud in Schijndel, Archeologie en historie van een Brabants dorp tussen 1600 en 1800, redactie: T. van de Rijdt en R. Berkvens, Uitgeverij Matrijs, 96 pagina’s, 2006

Aanleiding voor het uitbrengen van het boek is de vondst van een een pot met zilveren en gouden munten bij (ver)bouwwerkzaamheden aan een boerderij. Veertig jaar eerder werd in dezelfde boerderij al een soortgelijke schat gevonden.

Lees verder →

Geplaatst in Boekrecensies | Laat een reactie achter

Het archeologiebeleid van de gemeente Houten en de toekomst van de metaaldetectie

Geplaatst op 6 februari 2011 door Joop

Sinds eind 2007 kent de gemeente Houten een beleidsplan archeologie. Dit beleidsplan vloeit voort uit de ‘Wet op de archeologische momumentenzorg’ die landelijk is ingesteld in 2007. Van die wet is serieus werkt gemaakt door de gemeente Houten. Zo is nu geregeld dat bij een verstoring van de bodem in een gebied met verwachte archeologische waarden er eerst een bureau- en inventariserend veldonderzoek wordt gedaan, waarna er mogelijk een opgraving kan volgen. Dit alles moet door de verstoorder worden betaald. Daarnaast is er voor 18 archeologische rijksmonumenten een metaaldetectorverbod ingesteld. Dit verbod is in het APV opgenomen, de politie zorgt voor handhaving. Landeigenaren zijn van het nieuwe beleid op de hoogte gebracht in een brief van de gemeente Houten.

Lees verder →

Geplaatst in Algemeen | Laat een reactie achter

Schijffibula’s

Geplaatst op 4 februari 2011 door Gerben

Schijffibula's met kruismotief

Een karakteristieke vondst uit de Karolingische tijd is de schijffibula. Dit type mantelspeld is in de Romeinse tijd al in gebruik maar lijkt eeuwen later geheel herondekt, en populairder te zijn dan ooit.

Waarschijnlijk was de ronde mantelspeld een geliefd sieraad om te dragen en waren met name de decoraties en kleuren op/van de schijf trend- en modegevoelig. Lees verder →

Geplaatst in Karolingisch en Merovingisch, Vondsten | Getagged | 2 Reacties

Restauratie van een 18e eeuwse gesp

Geplaatst op 28 januari 2011 door Joop

gesp uit de grond

Onlangs kreeg ik een berichtje van Tonnie, lid van het bodemvondstenwereld forum. Hij had een zilveren gesp gevonden die er na reiniging slecht aan toe bleek. Op het forum vond ik een foto van de gesp zoals hij uit de grond kwam, zie de foto links. De gesp was op meerdere plaatsen gebroken, boven bij het scharnier, aan de linker onderkant en bij de bevestiging van de angel. In een poging om de gesp te repareren was hij na reiniging gelijmd met superlijm.

Lees verder →

Geplaatst in Restaureren | Laat een reactie achter

Het determineren van gespen

Geplaatst op 27 januari 2011 door Joop

C J's Metal Detecting Pages

De gesp is een van de meest voorkomende bodemvondsten. Voor de determinatie van gespen gebruik ik vaak de website van Chris Marshall. Chris, zelf een actief zoeker, heeft deze informatie eind jaren 80 verzameld uit diverse universiteits-bibliotheken en tijdschriften voor metaaldetectie. Hierna zijn de gegevens gepubliceerd in Treasure Hunting Magazine. Hoewel de gegevens zo’n 20 jaar oud zijn is mijn ervaring dat de informatie nog steeds heel bruikbaar is.
Lees verder →

Geplaatst in Algemeen | Getagged | Laat een reactie achter

Impressie van 2 zoekdagen

Geplaatst op 1 december 2010 door Joop

Hierbij wat foto’s van 2 zoekdagen samen met Gerben en Huco in het gelderse landschap, eind November. De vondsten vielen wat tegen, maar het plezier was er niet minder om!

Lees verder →

Geplaatst in Zoekverhalen | Laat een reactie achter

Ringgespen en gespbroches

Geplaatst op 17 november 2010 door Gerben

Ringgesp en drie gespbroches

Niet alledaagse bodemvondsten: de ringgesp en gespbroche. De gespbroche is in feite een sieraad wat in eerste instantie diende om een kledingmantel om het lichaam te sluiten. Het heeft hierdoor de functie van de vroegere mantelspelden. Later werd de broche ook toegepast voor het bevestigen van bijvoorbeeld versieringen op de kleding. De ringgesp is niets anders dan een ronde gesp (sluiting) die aan een leren riem (gordel) werd bevestigd en daardoor voornamelijk om de middel werd gedragen.

Lees verder →

Geplaatst in Late Middeleeuwen | Laat een reactie achter

Restauratie van een 18e eeuws rijgnaald

Geplaatst op 15 november 2010 door Joop

Rijgnaald voor de restauratie

Rijgnaalden werden in de 17e en 18e eeuw gebruikt on linten en koorden door de kleding heen te halen. Meestal had zo’n naald aan 1 kant een opening en liep aan de andere kant spits toe, zodat hij in het haar of achter de kleding kon worden gestoken. Gerben  vond onlangs een heel andere uitvoering: met 2 ogen en een lengte van slechts 8 cm. Er zijn duidelijk een aantal zilverkeuren te zien, daarnaast zijn de initialen van de eigenaar in de naald gegraveerd. Hij is zwaar beschadigd maar het is een bijzonder exemplaar, dus de moeite van het restaureren waard.

Lees verder →

Geplaatst in Restaureren | Laat een reactie achter

Boekrecensie: Op zoek naar de Kelten

Geplaatst op 7 november 2010 door Gerben

Voorplat

Boek: Op zoek naar de Kelten. Nieuwe archeologische ontdekkingen tussen Noordzee en Rijn, L. Verhart, Uitgevers: L. Verhart en p/a Uitgeverij Matrijs Utrecht, 208 pagina’s, 2006

De auteur beschrijft de wereld van de Kelten; hun cultuur (waaronder rituelen en gebruiksvoorwerpen). Hij plaats dit in de context van vindplaatsen in zuid en midden Nederland en België waar hun aanwezigheid minder duidelijk aantoonbaar blijkt. In het boek zijn uitgebreide voorbeelden opgenomen van de rijkdom en macht van de kelten in Duitsland, Zwitserland, Oostenrijk en Frankrijk.

Lees verder →

Geplaatst in Boekrecensies | Laat een reactie achter